گروه حقوق و فقه

 

مدیر گروه: دکتر قاسم محمدی

دکترای فقه و حقوق جزا از دانشگاه شهید مطهری، و عضو هیات علمی گروه حقوق اسلامی دانشگاه شهید بهشتی

پست الکترونیک: Mohammadi.q@gmail.com

 

دبیر گروه: دکتر مهدی خاقانی اصفهانی

دکترای حقوق جزا و جرم‌شناسی از دانشگاه قم، و عضو هیات علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده سمت

تلفن : ۴۴۲۴۶۲۵۰-۰۲۱         (داخلی ۳۹۷)

پست الکترونیک: khaghani@samt.ac.ir

 

عضو گروه: دکتر مهرداد رایجیان اصلی

دکترای حقوق جنایی و جرم‌شناسی از دانشگاه شهید بهشتی، و عضو هیات علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده سمت

تلفن : ۴۴۲۴۶۲۵۰-۰۲۱         (داخلی ۴۰۳)

پست الکترونیک: m.rayejian@samt.ac.ir


عضو گروه: دکتر عبدالله عابدینی

دکترای حقوق بین¬الملل از دانشگاه تهران، و عضو هیات علمی گروه حقوق و فقه پژوهشکده سمت

تلفن : ۴۴۲۴۶۲۵۰-۰۲۱         (داخلی ۴۰۳)

پست الکترونیک: a.abedini@samt.ac.ir

 

معرفی گروه

حقوق، از جلمه علوم اجتماعی و مبتنی بر اندیشه‌های معطوف به عدالت و دارای گرایش‌های گسترده‌ای است، که اغلب ساحت‌های زندگی آدمی را سامان می‌دهد؛ حساسیت ویژه‌ای در رفتار حاکمیت و پیامدهای تأثیرگذاری بر امور ملت دارد. آدمی از پیش از تولد تا پس از مرگ، تابع حقوق و البته برسازنده‌ی آن است. بر این اساس گروه حقوق و فقه در پژوهشکده تحقیق و توسعه علوم انسانی «سمت» تأسیس شده و با بهره‌مندی از سه عضو هیات علمی تمام‌وقت و یک عضو مدعو، در راستای تحقق اهداف پژوهشکده و ایجاد بستر مناسب برای اجرای طرح‌های پژوهشی تألیف و ترجمه در قلمروهای علمی حقوق، به ویژه پژوهش‌های میان‌رشته‌ای حقوقی و عرصه‌های نوپدید فعالیت دارد.

 

اهداف گروه

● مطالعه و پژوهش در شاخه‌های مختلف دانش حقوق؛

● متناسب سازی دست آوردهای نوین حقوقی با جامعه ایران؛

● توسعه روش‌های پژوهش در دانش حقوق؛

● توسعه فرهنگ نقد در قلمرو آثار و فعالیتهای حقوقی؛

● انجام پژوهش‌های نظری در بنیان‌ها و روش‌های سیاستگذاری حقوقی و قانون‌گذاری.

 

بلندمدت پنج ساله

● تبیین بومی مفاهیم نظری حقوق؛

● مطالعه بنیادی در حوزه نظام‌سازی و هنجارسازی حقوقی؛

● پژوهش درباره نظام یکپارچه تدوین اطلاعات حقوقی به ویژه در قلمرو تنقیح قوانین و رویه‌ها؛

● تدوین استاندارد‌های روش پژوهش و تدوین متون حقوقی؛

● پژوهش در تاریخ حقوق؛

● شناسایی و معرفی شاخه‌های مطالعاتی و پژوهشی جدید دانش حقوق و علوم مرتبط به آن.

 

کوتاه مدت دو ساله

● بررسی نسبت مبانی اسلام و حقوق بشر؛

● پژوهش در شیوه های مشارکت کشورها در عرصه حقوق بین‌المللی؛

● نیازسنجی اولویت‌های پژوهش در حوزه سیاست‌گذاری و قانون‌گذاری در نهادهای حاکمیتی و موضوعات اساسی؛

● آسیب‌شناسی شیوه تدوین قوانین و رویه‌های قضایی در کشور؛

● مطالعه انتقادی در حوزه کاربرد مصطلحات و معادل‌گزینی در دانش حقوق؛

● تدوین شیوه‌نامه تولید متون آموزشی حقوقی با تأکید بر مطالعه رویه و سند‌خوانی.

 

راهبردها

● نیازسنجی پژوهشی در حوزه حقوق داخلی و بین‌المللی؛ جهت ترسیم برنامه گروه؛

● برقراری ارتباط با نهادهای تصمیم‌ساز کشور در زمینه‌های پژوهشی؛

● همکاری پژوهشی با نخبگان حقوقی؛

● استخراج شاخص‌های علم‌سنجی در قلمرو رشته حقوق و بایسته‌های ارتقاء گروه در میان مراکز پژوهشی حقوقی؛

● تدوین منابع و متون حقوقی؛

● تألیف یا ترجمه آثار مرجع یا کاربردی؛

● راه‌اندازی نشریات تخصصی؛

● همکاری با مراکز دانشگاهی و نهادهای بین‌المللی.

 

فعالیت‌های جاری و در دست اقدام

الف: طرح‌های پژوهشی

۱. بزه‌­دیده­‌شناسی در آیینه علوم انسانی

۲. تبیین سیاست جنایی بومی نواندیشیده

۳. حقوق بین‌­الملل: تأملی بر منابع و مسائل روز

۴. «مسئولیت‌های ناشی از بیماری‌های واگیر در حقوق داخلی و بین‌المللی: نمونه‌پژوهی بیماری کووید 19 با رویکرد به نقد سیاست‌گذاری عمومیِ حقوقی در ایران»

ب: نشست‌ها

۱. «جنبه‌­های اجتماعی- جرم­‌شناختی همه­‌گیری کووید-19 در پرتو حق بر سلامت»

۲. «تضمینات حقوق بشر و الزامات حقوق جزا در جبران خسارت بازداشت منتهی به برائت: بررسی تطبیقی اسناد بین‌­المللی و سیاست جنایی ایران»

۳. «نقد مصوبه جوانی جمعیت و حمایت از خانواده؛ از منظر حقوق، اخلاق و سلامت»

۴. «حفاظت از محیط‌زیست دریایی در برابر آلودگی­‌های ناشی از وسائل نقلیه دریایی»

ج: مجله‌ی تخصصی گروه

عنوان: دوفصلنامه حقوق ایران و مطالعات میان­‌رشته‌­ای حقوقی (در دست اقدام)

 

کارشناس گروه فقه و حقوق : مریم شجاعی

تلفن : ۴۴۲۴۶۲۵۲-۰۲۱         (داخلی ۲۳۴)